Kritski dijamant

Preporučujemo posetiocima da prošetaju kroz centar grada Hanje koji je od velikog istorijskog značaja.Šetnja raskršćima i  kaldrmama civilizacija sa početkom u centru Hanje, gde je gradska pijaca ili Agora. Svečano otvorena 1913g. i sagrađena na mestu venecijanskog bedema, Piata Forma, sa neotkrivenim trgovima pored južnog ulaza. Agora je impozantna građevina koja štiti 76 dućana, gde posetioci mogu naći skoro svaki proizvod regije Hanja.

Silazeći zapadnim stepenicama Agore, posetioci se mogu naći na trgovačkom drumu Musurona u susedstvu Katolasa idući ka severu Musuron ulice, ako skrenete levo naćićete se u pešačkoj ulici Skridlof kod “Stivanadika”, jedne od turistički najviše posećene ulice u Hanji. Ova pešačka ulica izlazi na romantičnu ulicu Halidon gde posetioci mogu videti istorijske građevine filološkog udruženja grada Hanje- “Hrisostomos” i gradsku galeriju-«Pinakotiki» .

Ležerno idući ulicom Halidon, doćićete do starog grada i luke, ali ćete prvo proći kroz trg katedrale “Mitropolis” sa hramom “Isodion”, katoličkom crkvom Hanje ili hrama Agios Fragiskos u čijem se delu nalazi i arheološki muzej Hanje.

Dolaskom do kraja ulice Halidon i skretanjem ka ulici Karaoli Dimitriu, proćićete pored drevnih vizantijskih zidina Kidonije. Iz unutrašnjosti vizantijskis zidova šetajući ulicom Katre popećete se do ulice Kanevaro i onda ćete se naći u središtu utvrđenog Akropolja gde možete posetiti iskopine Minojskog naselja.

Nastavljajući put kroz ulicu Kanevaro i pritom skrenete levo u ulicu Agios Markos, videćete ostatke “stoe” venecijanskog manastira i crkve  Santa Maria Dei Mirakoli (1615g).

Dolaskom do kraja Akropolja -Kasteli, otvara se pred Vama jedinstvena stara venecijanska luka Hanije, sa dva venecijanska brodogradilišta-«Neorija» (14-16 vek) i sa najvecim rekonstruisanim zdanjem «Megalo arsenali « ispred Vas.

Stepenište koje je produžetak ulice Agios Markos, ispratiće Vas do Akti Enoseos, pored «Megalo arsenali» koja je obnovljena i prilagođena izložbama i skupovima centra arhitekture Mediterana.

Dugačko prostiranje zidinske brane luke  je na sredini prekinuto malom lukom San Nikola i završava se venecijanskim svetionikom koji je rekonstruisan tokom turske okupacije i koji ima oblik minareta.

Na zapadu, luka Hanje sa venecijanskom fizionomijom svojih građevina, punih boja i oblika, ukazaće se pred posetiocima.

Prelaskom preko Akti Tobazija, izaćićete na muslimansku džamiju Kučuk Hasan (Jali Tzami) (1645g) i ako nastavite dalje, naćićete se na trgu Sidrivani, ponovo na kraju ulice Halidon.
Na početku 20’og veka trg Sidrivani se zvao platia Mavrovuniu (trg Crnogoraca). Ime je dobio po crnogorcima koji su se tu okupljali a u Hanju su došli na poziv savezničke vojske da obučavaju kritsku gardu.

Odlazeći odatle, nastavićete šetnju obalom duž Akti Kundurioti koji ima svaku vrstu taverne i kafića koji se mogu zamisliti, a na najzapadnijoj tački je podignuta tvrđava Firkas koja čuva ulaz u luku, nasuprot svetionika. Ovde je prvog decembra 1913g. Grčka zastava razvijena i ceremonijalno podignuta, simbolišući sjedinjenje Krita sa Grčkom.

Unutar tvrđave se nalaze mornarički muzej Krita, kao i istorijsko, kulturno i arheološko udruženje Krita. Prateći zidove tvrđave, posetioci će doći do ulice Teotokopulu, sa leve strane će videti crkvu San Salvatore(15-17 vek), koja sadrži vizantijsku i postvizantijsku kolekciju Hanje.

Zatim se može doći do živopisnih prostorija Topane, koja je dobila svoje ime po skladištu oružja i divićete se venecijanskoj i turskoj arhitekturi unutar uskih kaldrmastih ulica.

Na kraju, ulice Teotokopulu spustićete se do ulice Duka i centra aristrokastog susedstva venecijanskog grada.

Zagledaćete se u fasade ogromnih aristrokratskih kuća venecijanaca, koje su kasnije postale vlasništvo turskog baronstva i veličanstveni primerak arhitekture u ulici Teofanus koje je danas obnovljena i pretvorena u gostionicu.   

Izuzetno lepa je Palaco, porodice Ranijer u ulici Moskon, sagrađene u 15. veku sa malom porodičnom kapelom Agios Nikolas i impresivnim ulazom sa latinskim natpisom i porodičnim grbom.

Nastavljajući spuštanje duž ulice Zabeliu, posetioci će proći pored Ombriakija, stare jevrejske četvrti sa renoviranom jedinstvenom kritskom jevrjskom Sinagogom, i gde ćete videti javne, kao i privatne građevine iz vremena venecijanske i turske okupacije među kojima se nalazi i tursko kupatilo-hamam.

Ulica Kondilaki sa istaknutom turističkom nijansom izlazi na ulicu Zabeliju i vodi posetioca kroz enterijer starog grada gde će u prolazu omirisati karakter srednjevekovnog grada i doći do bedema Skijavo, odakle kroz mali i prelepi trg F. Portu ulice ponovo izlazi na ulicu Halidon na visini Stivanadika.

Istočno od luke posetioci će naići na istorijski trg Splanzija, gde će ugledati crkvu Agias Nikolas (1204g) sa turskim minaretom i crkvu Agios Roku (1630g) koja datira iz vremena renesanse. Oko trga su razbacana susedstva sa snažnim turskim uticajem .

Iza turistički i istorijski bogatog centra Hanije, i iza zidina starog grada, posetioci mogu posetiti istorijsku četvrt Halepa sa aristokrtaskim kućama sa kraja 19 i početkom 20 veka i susedstvo “Tabakarija”.

Odatle možete ugledati palatu princa Georgiosa i rezidenciju Elefterios Venizelosa u kojoj se nalazi nacionalna istrazivačka fondacija “Elefeterios K. Venizelos” sa njegovom statuom koja je podignuta na trgu i francusku akademiju (1860g) i rusku crkvu Agia Magdalini i crkvu Evangelistria.

U povratku sa Halepe u grad i radova modernijeg doba, posetioci mogu izdvojiti vreme da posete kružni trg slobode “Elefterias” sa statuom Elefteria Venizelosa na sredini, nasuprot Megara (zgrada) regije, koji je jedinstveni primerak turske arhitekture.

Najzad u ulici Dimokratias se nalazi episkopija i kulturni centar Mitropolije Kidonije i Apokoronasa, kao i duhovni centar Hanje, Park mira i prijateljstva ljudi, italijanske barake i sat kula, atletski centar sa stadionom.

Prelepi grad Hanja s pravom nosi naziv dijamant Krita, obzirom da sjedinjuje na jedinstven način staro sa novim: legendarnu minojsku raskoš sa venecijanskom duhovnošću, srednjevekovnu lepotu sa modernim uzvišenjem, i čistom arhitentonskom lepotom sa integralnom povezanošću...